Przewlekła choroba żylna nóg - leczenie farmakologiczne i e-recepta

Patomechanizm i objawy

Przewlekła choroba żylna (CVD, chronic venous disease) rozwija się w wyniku niewydolności zastawek żylnych i nadciśnienia żylnego w kończynach dolnych. Zalegająca krew prowadzi do rozszerzenia naczyń, przewlekłego stanu zapalnego ściany żyły oraz uszkodzenia mikrokrążenia.

Objawy narastają stopniowo - od uczucia ciężkości i zmęczenia nóg, przez obrzęki wieczorne i kurcze łydek, po teleangiektazje, żylaki, przebarwienia skóry, a w zaawansowanych postaciach owrzodzenie żylne. Nasilenie zmian klasyfikuje się według skali CEAP, która porządkuje obraz kliniczny.

Podstawa leczenia - kompresja i styl życia

Fundamentem postępowania pozostaje terapia uciskowa z zastosowaniem wyrobów o odpowiednim stopniu kompresji oraz zmiana codziennych nawyków. Elementy te ograniczają zastój żylny i spowalniają progresję.

- Regularna aktywność fizyczna angażująca pompę mięśniową łydki

- Unikanie długotrwałego stania i siedzenia bez ruchu

- Elewacja kończyn w czasie odpoczynku

- Redukcja nadmiernej masy ciała

- Konsekwentne stosowanie kompresjoterapii zgodnie z zaleceniem

Leki flebotropowe - rola wspomagająca

Leki flebotropowe (venoaktywne) mogą łagodzić objawy takie jak ból, uczucie ciężkości i obrzęk, jednak nie zastępują kompresji ani leczenia zabiegowego żylaków. Część preparatów jest dostępna bez recepty, inne wydawane są na receptę - o wyborze i zasadności stosowania decyduje lekarz.

Przegląd substancji o działaniu flebotropowym stosowanych w tym wskazaniu:

- Diosmina oraz frakcja flawonoidowa diosmina z hesperydyną

- Dobesylan wapnia

- Escyna (wyciąg z kasztanowca)

- Trokserutyna i rutozydy

E-recepta i kiedy potrzebna jest ocena chirurga

Jeśli lekarz wcześniej ustalił leczenie farmakologiczne, kontynuację preparatu na receptę można uzyskać zdalnie. Podczas e-konsultacji lekarz ocenia objawy, dotychczasową terapię i przeciwwskazania oraz może wystawić e-receptę, gdy nie stwierdza powodów do jej odmowy. Sam lek nie zastępuje leczenia przyczynowego.

Ocena stacjonarna, w tym badanie ultrasonograficzne dopplerowskie żył, jest potrzebna przy nasilonych żylakach, podejrzeniu niewydolności głębokiego układu żylnego oraz zawsze przy owrzodzeniu żylnym. Nagły, bolesny obrzęk jednej kończyny z zaczerwienieniem i ociepleniem może wskazywać na zakrzepicę żył głębokich i wymaga pilnej diagnostyki.

Źródła

1. Charakterystyki Produktów Leczniczych leków flebotropowych, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL).

2. Wytyczne dotyczące postępowania w przewlekłej chorobie żylnej oraz klasyfikacja CEAP.

3. Zalecenia towarzystw flebologicznych w zakresie kompresjoterapii i leczenia farmakologicznego.