Cipronex (cyprofloksacyna) - na co działa, jak go przyjmować i na co uważać
Cipronex to preparat cyprofloksacyny, antybiotyku z grupy fluorochinolonów (kod ATC J01MA02) o działaniu bakteriobójczym. Lek jest wydawany wyłącznie na receptę (Rp), a decyzję o jego zastosowaniu podejmuje lekarz po ocenie klinicznej. Poniższe zestawienie porządkuje dane farmakologiczne zgodne z ChPL: mechanizm, wskazania rejestracyjne, orientacyjne dawkowanie oraz profil bezpieczeństwa.
- Substancja czynnaCiprofloxacinum
- DostępnośćRp - lek na receptę
- E-konsultacja59,00 zł
- Kod e-receptye-mailem
Mechanizm działania
Cyprofloksacyna zalicza się do fluorochinolonów, czyli chinolonów II generacji. Substancja hamuje bakteryjne topoizomerazy typu II (gyrazę DNA) oraz topoizomerazę IV, co blokuje replikację, transkrypcję i naprawę bakteryjnego DNA. Efekt jest bakteriobójczy i zależny od stężenia leku. Spektrum działania obejmuje przede wszystkim tlenowe bakterie Gram-ujemne: E. coli, Klebsiella, Enterobacter, Proteus, Salmonella, Shigella, Campylobacter, Neisseria, Haemophilus oraz Pseudomonas aeruginosa. Aktywność wobec bakterii Gram-dodatnich jest umiarkowana - słabsza wobec gronkowców i ograniczona wobec paciorkowców oraz pneumokoków. Lek działa również na patogeny wewnątrzkomórkowe: Legionella, Chlamydia i Mykoplazma. Wobec bakterii beztlenowych aktywność pozostaje słaba. Cipronex (Adamed) w postaci ogólnoustrojowej występuje jako tabletki powlekane 250 mg i 500 mg oraz roztwór do infuzji 2 mg/ml. Dostępne są także krople do oczu 0,3% (3 mg/ml); dane poniżej dotyczą postaci działającej ogólnoustrojowo.
Wskazania rejestracyjne
Zgodnie z ChPL cyprofloksacynę stosuje się w zakażeniach wywołanych przez bakterie wrażliwe. U dorosłych do wskazań należą: - zakażenia dolnych dróg oddechowych wywołane bakteriami Gram-ujemnymi oraz zapalenie płuc; - przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego i zaostrzenie przewlekłego zapalenia zatok (zwłaszcza etiologia Gram-ujemna); - zakażenia dróg moczowych, w tym odmiedniczkowe zapalenie nerek; - zakażenia narządów płciowych: rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej i szyjki macicy, zapalenie najądrza oraz zapalenie narządów miednicy mniejszej; - zakażenia przewodu pokarmowego (np. biegunka podróżnych) i zakażenia wewnątrzbrzuszne; - zakażenia skóry i tkanek miękkich oraz zakażenia kości i stawów; - leczenie zakażeń u pacjentów z neutropenią oraz selektywna dekontaminacja przewodu pokarmowego u chorych z immunosupresją; - zapobieganie i leczenie wąglika płucnego po ekspozycji wziewnej na Bacillus anthracis. U dzieci i młodzieży, pod nadzorem specjalisty, wskazania obejmują powikłane zakażenia dróg moczowych i odmiedniczkowe zapalenie nerek wywołane przez E. coli, zaostrzenia oskrzelowo-płucne w przebiegu mukowiscydozy związane z P. aeruginosa oraz wąglik płucny.
Dawkowanie
Poniższe wartości mają charakter wyłącznie informacyjny i odzwierciedlają zakresy z ChPL. O dawce, drodze podania i czasie leczenia decyduje lekarz na podstawie wskazania, ciężkości zakażenia oraz czynności nerek. | Sytuacja kliniczna | Dawkowanie (orientacyjnie) | | --- | --- | | Niepowikłane zakażenie dróg moczowych | 250-500 mg doustnie 2× na dobę | | Zakres ogólny (doustnie) | 250-750 mg 2× na dobę | | Ciężkie lub powikłane zakażenia, P. aeruginosa | 750 mg doustnie 2× na dobę | | Podanie dożylne | 400 mg 2-3× na dobę | | Rzeżączka niepowikłana | dawka jednorazowa (historycznie 500 mg) | Czas leczenia zwykle wynosi 7-14 dni, a w zakażeniach kości i stawów bywa dłuższy. Przy niewydolności nerek konieczna jest modyfikacja dawki na podstawie klirensu kreatyniny. W przypadku rzeżączki dawkowanie jednorazowe jest obecnie ograniczone ze względu na narastającą oporność N. gonorrhoeae. Tabletki należy popijać wodą, niezależnie od posiłku. Preparatu nie przyjmuje się równocześnie z nabiałem, produktami wzbogaconymi wapniem ani ze środkami zawierającymi kationy wielowartościowe - zaleca się odstęp około 2 godzin przed lub 6 godzin po tych produktach. W trakcie leczenia istotne jest odpowiednie nawodnienie ze względu na ryzyko krystalurii.
Przeciwwskazania i interakcje
Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na cyprofloksacynę lub inne chinolony i fluorochinolony, a także jednoczesne stosowanie z tyzanidyną (ryzyko silnego spadku ciśnienia tętniczego i senności). Cyprofloksacyny nie zaleca się w ciąży oraz w okresie karmienia piersią. Interakcje o znaczeniu klinicznym: - kationy wielowartościowe (wapń, magnez, glin, żelazo, cynk), leki zobojętniające, sukralfat, nabiał i preparaty z żelazem zmniejszają wchłanianie cyprofloksacyny - konieczny odstęp czasowy; - cyprofloksacyna hamuje CYP1A2, co zwiększa stężenie i toksyczność teofiliny, kofeiny, klozapiny, olanzapiny, ropinirolu, tyzanidyny i duloksetyny; - warfaryna i inni antagoniści witaminy K - nasilenie działania przeciwzakrzepowego (wskazana kontrola INR); - NLPZ zwiększają ryzyko drgawek na skutek pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego; - leki wydłużające odstęp QT (leki antyarytmiczne klasy Ia i III, makrolidy, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre neuroleptyki) - addytywne ryzyko zaburzeń rytmu; - metotreksat (wzrost stężenia i toksyczności), cyklosporyna (nefrotoksyczność), glibenklamid (hipoglikemia), probenecyd (zmniejszone wydalanie nerkowe cyprofloksacyny); - kortykosteroidy zwiększają ryzyko tendinopatii, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. Ostrzeżenia klasowe dotyczą ryzyka ciężkich, potencjalnie trwałych i nieodwracalnych działań niepożądanych ze strony ścięgien, mięśni, stawów i układu nerwowego. Fluorochinolony rezerwuje się na sytuacje, w których inne antybiotyki są niewłaściwe, i unika w zakażeniach łagodnych oraz samoograniczających. Lek odstawia się natychmiast przy pierwszych objawach zapalenia ścięgna, neuropatii lub reakcji psychiatrycznych. Zwiększone ryzyko tętniaka i rozwarstwienia aorty nakazuje ostrożność u osób starszych, z nadciśnieniem, zespołem Marfana lub Ehlersa-Danlosa oraz chorobami naczyń. Ostrożność obowiązuje także w padaczce i innych chorobach OUN, w miastenii (możliwe nasilenie osłabienia mięśni), przy niedoborze G6PD oraz predyspozycji do wydłużenia QT. W trakcie terapii należy unikać nadmiernej ekspozycji na słońce i promieniowanie UV, a lek może upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów.
Działania niepożądane - przegląd
Do częstych działań niepożądanych należą nudności, biegunka, wymioty, ból brzucha, wysypka oraz przemijający wzrost aktywności aminotransferaz i stężenia bilirubiny. Pozostałe zgłaszane reakcje według układów: - mięśniowo-szkieletowe: zapalenie ścięgna i jego zerwanie (szczególnie ścięgna Achillesa, możliwe już w ciągu 48 godzin, także obustronnie oraz po zakończeniu terapii), bóle stawów i mięśni; - neurologiczne i psychiatryczne: bóle i zawroty głowy, bezsenność, pobudzenie, splątanie, drgawki, neuropatia obwodowa (czuciowa lub ruchowa, potencjalnie nieodwracalna), lęk, depresja, psychoza oraz myśli i zachowania samobójcze; - sercowo-naczyniowe: wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu (w tym torsade de pointes), tętniak i rozwarstwienie aorty, niedomykalność zastawek; - metaboliczne: hipoglikemia i hiperglikemia, zwłaszcza u chorych na cukrzycę; - nadwrażliwość: od pokrzywki po wstrząs anafilaktyczny oraz ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, DRESS, ostra uogólniona osutka krostkowa), a także fototoksyczność; - przewód pokarmowy: rzekomobłoniaste zapalenie jelit i biegunka związana z Clostridioides difficile; - inne: zaburzenia smaku, węchu, słuchu i wzroku, krystaluria oraz zaburzenia hematologiczne. Wystąpienie objawów neurologicznych, psychiatrycznych, tendinopatii lub ciężkiej reakcji skórnej wymaga pilnego kontaktu z lekarzem.
Recepta online - procedura
Cipronex jest lekiem na receptę (Rp), dlatego jego zastosowanie zawsze poprzedza ocena lekarska. W ramach konsultacji online lekarz analizuje zgłaszane objawy, wywiad, przyjmowane leki oraz przeciwwskazania, a następnie decyduje, czy antybiotyk fluorochinolonowy jest w danej sytuacji uzasadniony i bezpieczny. Ze względu na klasowe ostrzeżenia dotyczące ścięgien, układu nerwowego i aorty fluorochinolony traktuje się jako opcję rezerwową. Złożenie zapytania w ramach konsultacji nie jest równoznaczne z wystawieniem recepty - lekarz może zalecić inny sposób postępowania lub badanie stacjonarne. Koszt konsultacji podaje aktualny cennik. Antybiotykoterapię prowadzi się zgodnie z zaleceniami, bez samodzielnej modyfikacji dawki i czasu leczenia.
Źródła
1. ChPL Cipronex 0,3% - leki.pl: https://leki.pl/chpl/c/cipronex-03-chpl.pdf 2. Rejestr Produktów Leczniczych / ChPL - ezdrowie.gov.pl: https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/1455/characteristic 3. Cyprofloksacyna, specjalne ostrzeżenia - leksykon.com.pl: https://leksykon.com.pl/leksykon-substancji/cyprofloksacyna/specjalne-ostrzezenia-i-srodki-ostroznosci/ 4. Cipronex, informacja o produkcie - chpl.com.pl: https://chpl.com.pl/informacja-o-produkcie-Cipronex--44467559.html Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji z farmaceutą. Dawkowanie podano wyłącznie orientacyjnie, na podstawie ChPL cyprofloksacyny, a nie jako zalecenie terapeutyczne. O rozpoznaniu i leczeniu decyduje lekarz. Redakcja prorecept · konsultacja medyczna: lek. Damian Wojno (PWZ 3211301)
Cipronex w Rejestrze Produktów Leczniczych
Postacie i moce zarejestrowane w Polsce. We wniosku podaj tę z Twojego opakowania - o tym, co trafi na receptę, decyduje lekarz.
| Postać | Moc |
|---|---|
| Krople do oczu, roztwór | 3 mg/ml |
| Roztwór do infuzji | 2 mg/ml |
| Tabletki powlekane | 250 mg · 500 mg |
Jak zdobyć receptę na Cipronex - krok po kroku
Krok 1
Wchodzisz do formularza wniosku o e-receptę i wskazujesz lek Cipronex.
Krok 2
Wypełniasz wniosek: dane pacjenta, numer PESEL oraz krótki wywiad medyczny.
Krok 3
Lekarz z prawem wykonywania zawodu weryfikuje wniosek i podejmuje decyzję.
Krok 4
Wnosisz opłatę za e-konsultację (59,00 zł) - BLIK-iem lub kartą.
Krok 5
Kod e-recepty otrzymujesz e-mailem, zwykle do 15 minut w godzinach pracy.
Potrzebujesz recepty na Cipronex?
Zamawiam e-receptę · 59,00 zł- Podmiot leczniczy z wpisem do RPWDL
- Każdy wniosek ocenia lekarz z prawem wykonywania zawodu
- Kod recepty e-mailem, zwykle do 15 minut w godzinach pracy
- Płacisz BLIK-iem albo kartą, bezpiecznie przez Stripe
Najczęstsze pytania
Jak przyjmować Cipronex?
Tabletki popija się wodą. Nie przyjmuje się ich razem z samym mlekiem, jogurtem ani z preparatami wapnia, magnezu, żelaza czy cynku, bo zmniejszają wchłanianie leku. W czasie leczenia unika się słońca i solarium. Dawkę i czas leczenia ustala lekarz.
Czy Cipronex pomaga na zapalenie ucha?
Na zapalenie ucha zewnętrznego stosuje się zwykle krople z antybiotykiem, a nie tabletki. Tabletki z cyprofloksacyną lekarz rozważa w cięższych zakażeniach, a fluorochinolonów nie stosuje się w łagodnych infekcjach z powodu ryzyka działań niepożądanych, takich jak zapalenie ścięgien.
Czy Cipronex jest dostępny bez recepty?
Nie. Cyprofloksacyna to lek wydawany wyłącznie na receptę (Rp). O jej zastosowaniu decyduje lekarz po ocenie wskazań, przeciwwskazań i przyjmowanych leków.
Na jakie zakażenia stosuje się cyprofloksacynę?
Zgodnie z ChPL między innymi na zakażenia dróg moczowych i odmiedniczkowe zapalenie nerek, zakażenia dolnych dróg oddechowych wywołane bakteriami Gram-ujemnymi, zakażenia przewodu pokarmowego, skóry i tkanek miękkich, kości i stawów oraz wybrane zakażenia narządów płciowych. Dobór wskazania należy do lekarza.
Dlaczego cyprofloksacyny nie łączy się z nabiałem i preparatami wapnia?
Kationy wielowartościowe, takie jak wapń, magnez, glin, żelazo i cynk, zmniejszają wchłanianie leku. Zaleca się odstęp około 2 godzin przed lub 6 godzin po nabiale, preparatach mineralnych oraz środkach zobojętniających.
Czy cyprofloksacyna jest bezpieczna w ciąży?
Cyprofloksacyny nie zaleca się w ciąży ani w okresie karmienia piersią. Pacjentka powinna poinformować lekarza o ciąży lub jej możliwości przed rozważeniem leczenia.
Jakie objawy w trakcie leczenia wymagają odstawienia leku?
Lek odstawia się natychmiast i kontaktuje z lekarzem przy pierwszych objawach zapalenia lub bólu ścięgna, neuropatii obwodowej, reakcji psychiatrycznych, ciężkiej reakcji skórnej lub objawów nasilonej biegunki. Fluorochinolony wiążą się z ryzykiem trwałych działań niepożądanych.
Materiał ma charakter informacyjny i procesowy - opisuje sposób uzyskania e-recepty. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej, informacje o dawkowaniu mają charakter ogólny, a o dawce i sposobie stosowania decyduje lekarz. O wystawieniu recepty zawsze decyduje lekarz na podstawie wywiadu. Leków o silnym potencjale uzależniającym oraz części leków psychiatrycznych nie obejmuje standardowa e-recepta.