Skierowanie na USG: kiedy dokument jest potrzebny, a kiedy tylko pomocny

Dokument potrzebny, dokument pomocny: rozróżnienie na wstępie

Ultrasonografia nie korzysta z promieniowania jonizującego, więc nie obowiązuje przy niej wymóg, który przy prześwietleniu i tomografii jest bezwzględny. W gabinecie komercyjnym najczęściej wystarczy telefon i wybór terminu.

Nie znaczy to, że dokument jest bez wartości. Po pierwsze, część placówek prosi o niego niezależnie od sposobu rozliczenia. Po drugie, badanie ultrasonograficzne jest silnie zależne od tego, czego lekarz szuka: to on prowadzi głowicę i ocenia obraz na żywo, więc zapisane pytanie kliniczne realnie zmienia przebieg badania.

Prosimy więc potraktować skierowanie jako przekazanie informacji, a nie wyłącznie jako przepustkę do rejestracji. Opisana okolica, strona ciała i powód zlecenia oszczędzają czas w gabinecie i zmniejszają ryzyko, że badanie trzeba będzie powtórzyć w innym zakresie.

Przebieg konsultacji w sprawie badania ultrasonograficznego

Sprawę prowadzimy pisemnie. Opisujesz dolegliwość, wskazujesz okolicę i stronę ciała, opłacasz konsultację, a zgłoszenie trafia do lekarza z prawem wykonywania zawodu. Decyzja zapada zwykle do 15 minut w godzinach pracy gabinetu.

Kod dostępu wysyłamy pocztą elektroniczną, a sam dokument widoczny jest również w Internetowym Koncie Pacjenta na pacjent.gov.pl. Jak działa e-skierowanie w praktyce rejestracji, tłumaczymy w tekście o tym dokumencie.

Dopłata 29,00 zł przesuwa zgłoszenie wyżej w kolejce i nie zmienia kryteriów oceny. Przy odmowie lekarza opłata nie podlega zwrotowi.

Opisujesz dolegliwość, jej czas trwania oraz czynniki nasilające.

Wskazujesz okolicę i stronę ciała, która ma zostać zobrazowana.

Opłacasz konsultację w kwocie 69,00 zł.

Lekarz ocenia wskazania i rozstrzyga o wystawieniu dokumentu.

Powody, dla których lekarze zlecają ultrasonografię

Poniższe przykłady pochodzą z praktyki ambulatoryjnej i nie tworzą listy zamkniętej. Ultrasonografia bywa badaniem pierwszego wyboru właśnie dlatego, że jest szeroko dostępna, powtarzalna i nie obciąża pacjenta dawką promieniowania.

Ostatnia pozycja wymaga komentarza. Badanie dopplerowskie żył kończyny dolnej wykonuje się planowo dopiero wtedy, gdy wykluczono stan nagły. Przy gwałtownie narastającym obrzęku z dusznością postępowanie opisujemy w dalszej części strony.

Dolegliwości brzucha oraz kontrola wątroby, pęcherzyka żółciowego i nerek.

Wyczuwalny guzek na szyi albo kontrola wcześniej stwierdzonych zmian tarczycy.

Wyczuwalna zmiana w piersi.

Ból stawu, ścięgna lub mięśnia po przeciążeniu albo po urazie.

Obrzęk kończyny dolnej oceniany metodą dopplerowską, po wykluczeniu stanu nagłego.

Możliwości metody i miejsca, w których zawodzi

Fala ultradźwiękowa dobrze przenika tkanki miękkie i płyny, dlatego badanie sprawdza się przy ocenie narządów miąższowych, piersi, węzłów chłonnych, ścięgien i mięśni oraz przepływu krwi w naczyniach.

Słabiej sprawdza się tam, gdzie fale zasłania kość lub powietrze. Struktury wewnątrz czaszki, miąższ płucny i część jelita pozostają dla niej słabo dostępne; w takich sytuacjach odpowiedzi udziela tomografia komputerowa albo rezonans magnetyczny.

Warto też wiedzieć, że wynik zależy od warunków badania. Gazy jelitowe, otyłość brzuszna czy brak przygotowania potrafią ograniczyć widoczność narządów i skończyć się adnotacją o utrudnionej ocenie w opisie.

Ultrasonografia ma też cechę, której pozostałe badania obrazowe nie mają: zależy od osoby wykonującej. Obraz powstaje na żywo, pod głowicą prowadzoną ręcznie, więc opis jest zapisem tego, co lekarz zobaczył i uznał za istotne. Z tego powodu przy kontroli zmiany warto wracać do tej samej placówki i zabierać poprzedni opis.

Okolice zgłaszane w naszych wnioskach o ultrasonografię

W tabeli zestawiamy typowe zlecenia wraz z pytaniem, któremu zwykle służą, oraz z informacją o przygotowaniu. To ostatnie różni się między okolicami mocniej niż przy pozostałych badaniach obrazowych.

Jama brzuszna - Typowy powód zlecenia: Dolegliwości brzucha, kontrola wątroby i pęcherzyka - Przygotowanie: Na czczo, około sześciu godzin

Piersi - Typowy powód zlecenia: Wyczuwalna zmiana, kontrola po wcześniejszym badaniu - Przygotowanie: Bez przygotowania

Tarczyca - Typowy powód zlecenia: Guzek na szyi, kontrola stwierdzonych zmian - Przygotowanie: Bez przygotowania

Serce, badanie echokardiograficzne - Typowy powód zlecenia: Ocena budowy i czynności serca - Przygotowanie: Bez przygotowania

Węzły chłonne - Typowy powód zlecenia: Powiększenie węzłów utrzymujące się po infekcji - Przygotowanie: Bez przygotowania

Nerki i pęcherz moczowy - Typowy powód zlecenia: Dolegliwości układu moczowego, kontrola po leczeniu - Przygotowanie: Pełny pęcherz moczowy

Skierowanie w ramach NFZ: podział między przychodnią a poradnią

W systemie publicznym część badań ultrasonograficznych, w tym badanie jamy brzusznej, zleca lekarz podstawowej opieki zdrowotnej. Pozostałe pozostają w gestii lekarza specjalisty, do którego trzeba mieć osobne skierowanie.

Jeżeli masz aktywną deklarację w przychodni, droga przez lekarza rodzinnego bywa najprostsza i pozbawiona kosztu. Prosimy rozważyć ją, zanim zdecydujesz się na badanie odpłatne.

Dokument wystawiony podczas konsultacji komercyjnej odnosi się wyłącznie do badania odpłatnego i nie uprawnia do wykonania ultrasonografii w ramach świadczeń finansowanych ze środków publicznych.

Prosimy przy tym rozróżnić dwie sprawy, które bywają mylone w rejestracji. Skierowanie rozstrzyga o tym, czy badanie zostanie wykonane i na czyj koszt, natomiast o jego zakresie decyduje treść zlecenia. Zdarza się, że pacjent ma ważny dokument, lecz wystawiony na inną okolicę niż ta, która obecnie sprawia dolegliwości.

Dwa rachunki: nasza konsultacja i badanie w gabinecie

Opłata po naszej stronie dotyczy wyłącznie konsultacji lekarskiej, w której oceniane są wskazania. Wykonanie badania oraz jego opis rozlicza gabinet, w którym je wykonasz.

Cen nie podajemy, bo ustala je każda placówka samodzielnie. Czynniki wpływające na kwotę omawiamy w tekście o koszcie badania ultrasonograficznego; przy rezerwacji prosimy zapytać, czy opis jest wliczony.

Konsultacja lekarska w sprawie skierowania - Kwota: 69,00 zł - Kto pobiera: MEDINOW Sp. z o.o.

Tryb ekspresowy, do wyboru - Kwota: 29,00 zł - Kto pobiera: MEDINOW Sp. z o.o.

Wykonanie badania oraz opis - Kwota: według cennika placówki - Kto pobiera: gabinet ultrasonograficzny

Przygotowanie zależne od badanej okolicy

Przy ultrasonografii przygotowanie nie jest jednolite i to odróżnia ją od pozostałych badań obrazowych. Do badania jamy brzusznej przychodzi się na czczo, zwykle po około sześciu godzinach bez posiłku. Do oceny pęcherza moczowego i narządów miednicy potrzebny jest natomiast pęcherz wypełniony.

Pozostałe okolice, w tym tarczyca, piersi, węzły chłonne oraz stawy, zwykle nie wymagają żadnego przygotowania. Szczegółową instrukcję dotyczącą brzucha, razem z zaleceniami na dzień poprzedzający badanie, zebraliśmy w tekście o przygotowaniu do badania jamy brzusznej.

Sytuacje, w których prosimy o pomoc doraźną zamiast wniosku

Poniższe objawy wymagają oceny na miejscu i pilnej diagnostyki. Konsultacja pisemna nie jest wtedy właściwą drogą.

Nagły, silny ból brzucha z gorączką albo wymiotami: szpitalny oddział ratunkowy.

Jednostronny, bolesny obrzęk łydki współistniejący z dusznością: prosimy dzwonić pod numer 112.

Informacje, które prosimy zawrzeć w formularzu

Przy ultrasonografii szczególnie liczy się precyzja opisu, bo od niej zależy zakres badania. Prosimy cię o poniższe dane.

Numer PESEL.

Okolica oraz strona ciała, której dotyczy zgłoszenie.

Czas trwania dolegliwości i okoliczności, w których się nasila.

Dotychczasowe leczenie oraz wyniki wcześniejszych badań tej okolicy.

Przyjmowane leki i znane uczulenia.

Cel badania: rozpoznanie, kontrola po leczeniu czy obserwacja zmiany.

Złożenie wniosku o badanie ultrasonograficzne

Gdy masz komplet informacji, prosimy przejść do formularza: wniosek o skierowanie na USG. Zgłoszenia przyjmujemy całą dobę, rozpatruje je lekarz w godzinach pracy gabinetu.

Nadzór merytoryczny nad konsultacjami sprawuje lek. Damian Wojno, prawo wykonywania zawodu numer 3211301, Okręgowa Izba Lekarska w Olsztynie. Operatorem serwisu jest MEDINOW Sp. z o.o., podmiot leczniczy wpisany do RPWDL pod numerem 000000307381. Pozostałe rodzaje zleceń zebraliśmy na stronie konsultacji w sprawie skierowań.