Leczenie schizofrenii lurazydonem: charakterystyka substancji i zasady terapii
Według Charakterystyki Produktu Leczniczego lurazydon, lek z grupy przeciwpsychotycznych, jest przeznaczony do terapii schizofrenii u pacjentów dorosłych i u nastolatków, którzy ukończyli 13 lat. Wydaje się go na receptę (Rp) i nie należy do substancji psychotropowych w rozumieniu przepisów. Poniżej zebraliśmy dla Państwa najważniejsze informacje z ChPL: mechanizm działania, profil działań niepożądanych, interakcje oraz zasady kontynuacji leczenia.
- Substancja czynnaLurasidonum
- DostępnośćRp - lek na receptę
- E-konsultacja250,00 zł
- Kod e-receptye-mailem
Lurazydon: substancja, grupa leków i dostępne postaci
Lurazydon (nazwa międzynarodowa Lurasidonum, kod ATC N05AE05) należy do grupy farmakoterapeutycznej środków psycholeptycznych o działaniu przeciwpsychotycznym. Na polskim rynku występuje jako tabletki powlekane w pięciu mocach: najmniejsza to 18,5 mg, kolejne 37, 74 i 111 mg, a największa 148 mg. Dawkę dobiera lekarz prowadzący na podstawie obrazu klinicznego, chorób współistniejących i przyjmowanych leków.
Wszystkie postaci lurazydonu mają kategorię dostępności Rp. Lurazydonu nie kupią Państwo legalnie bez recepty, a preparaty oferowane z nielegalnych źródeł mogą być podrobione lub niewłaściwie przechowywane.
Zarejestrowane wskazanie do stosowania
Charakterystyka Produktu Leczniczego wymienia jedno wskazanie: leczenie schizofrenii u dorosłych pacjentów oraz młodzieży w wieku od 13 lat. Według ChPL u dzieci lurazydon powinien być przepisywany przez specjalistę psychiatrii dziecięcej.
Skuteczność oceniano zarówno w leczeniu ostrego okresu choroby, jak i w leczeniu podtrzymującym. W badaniu długoterminowym lurazydon w porównaniu z placebo skuteczniej utrzymywał kontrolę objawów i opóźniał nawrót schizofrenii.
Mechanizm działania i czas do uzyskania poprawy
Substancja jest antagonistą receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5-HT2A oraz 5-HT7, natomiast wobec receptora 5-HT1A wykazuje częściowe działanie agonistyczne. Wobec receptorów histaminergicznych i muskarynowych lurazydon nie wykazuje wiązania.
Według ChPL efekt terapii przeciwpsychotycznej bywa widoczny po kilku dniach, ale niekiedy dopiero po kilku tygodniach, dlatego do czasu poprawy stan pacjenta trzeba uważnie monitorować. W badaniach klinicznych różnicę wobec placebo odnotowano już od 4. dnia. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 20-40 godzin.
Tabletki przyjmuje się razem z posiłkiem, zawsze o tej samej porze dnia, połykając je w całości. Bez posiłku ekspozycja na lurazydon jest istotnie mniejsza, co może osłabić działanie leku. W trakcie leczenia należy unikać soku grejpfrutowego, który hamuje enzym CYP3A4 i może zwiększać stężenie leku we krwi.
Skutki uboczne lurazydonu: co obserwuje się najczęściej
Do najczęstszych działań niepożądanych (u co najmniej 10% pacjentów) ChPL zalicza akatyzję, czyli uczucie wewnętrznego niepokoju ruchowego i trudność w pozostawaniu w bezruchu, a także nudności i bezsenność. U dorosłych często obserwowano również:
- senność, zawroty głowy, parkinsonizm, dystonię i dyskinezy;
- pobudzenie, lęk i niepokój psychoruchowy;
- zwiększenie masy ciała lub zmniejszenie apetytu;
- biegunkę, wymioty, niestrawność, nadmierne wydzielanie śliny i suchość w ustach;
- przyspieszenie czynności serca i nadciśnienie;
- wysypkę, świąd, ból pleców i zmęczenie.
Objawy wymagające pilnej oceny lekarskiej
Rzadziej występują powikłania, które wymagają natychmiastowego kontaktu z lekarzem: złośliwy zespół neuroleptyczny (wysoka gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości), późne dyskinezy z mimowolnymi ruchami języka i twarzy oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona. Lurazydon zwiększa stężenie prolaktyny, dlatego objawy takie jak mlekotok, brak miesiączki, powiększenie piersi czy zaburzenia erekcji warto zgłosić lekarzowi.
Szczególnej ostrożności wymagają osoby z chorobą Parkinsona, u których lek może nasilić objawy, z napadami padaczkowymi w wywiadzie, z chorobą układu krążenia lub wydłużeniem odstępu QT w rodzinie, a także z czynnikami ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Lurazydon może wywołać niedociśnienie ortostatyczne, czyli spadek ciśnienia przy wstawaniu, a u osób z cukrzycą ChPL zaleca kontrolę glikemii.
Ryzyko zachowań samobójczych wiąże się z samą chorobą psychotyczną, a przypadki takich zachowań odnotowywano również w krótkim czasie od włączenia lub modyfikacji terapii przeciwpsychotycznej. Nasilenie myśli samobójczych wymaga pilnej konsultacji, a w bezpośrednim zagrożeniu życia należy dzwonić pod 112.
Lurazydon a alkohol, kierowanie autem, ciąża i laktacja
Ze względu na działanie na ośrodkowy układ nerwowy lurazydon należy stosować ostrożnie z alkoholem i z innymi lekami działającymi na ten układ. ChPL ocenia wpływ na prowadzenie pojazdów jako niewielki, ale zaleca, aby nie prowadzić samochodu, nie jeździć rowerem ani nie obsługiwać niebezpiecznych maszyn, zanim pacjent nie upewni się, że lek nie wpływa na niego niekorzystnie.
W okresie ciąży lurazydonu nie należy stosować, chyba że jest to wyraźnie konieczne. Jeżeli matka przyjmowała leki przeciwpsychotyczne w ostatnim trymestrze, u noworodka mogą pojawić się objawy pozapiramidowe albo objawy z odstawienia. Karmienie piersią można rozważyć wyłącznie wtedy, gdy korzyści dla matki przeważają nad zagrożeniem dla dziecka. Planowaną ciążę należy omówić z psychiatrą prowadzącym.
Leki, których nie łączy się z lurazydonem, i połączenia wymagające czujności
Lurazydonu nie wolno łączyć z silnymi inhibitorami CYP3A4, do których należą m.in. ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol, worykonazol, klarytromycyna i rytonawir, ani z silnymi induktorami tego izoenzymu, np. ryfampicyną, fenytoiną, fenobarbitalem, karbamazepiną i zielem dziurawca.
Ostrożności wymaga łączenie z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, inhibitory MAO, opioidy), ponieważ zwiększa to ryzyko zespołu serotoninowego. Ostrożność dotyczy także leków wydłużających odstęp QT. Lekarz potrzebuje pełnej listy przyjmowanych preparatów, łącznie z kupowanymi samodzielnie w aptece i ziołowymi.
Czy lurazydon uzależnia i czy jest lekiem psychotropowym
W wykazie substancji psychotropowych lurazydonu nie ma, zatem prawnie nie jest on psychotropem, a recepta na niego nie podlega szczególnym wymogom. Potocznie bywa tak nazywany, ponieważ działa na ośrodkowy układ nerwowy. W ChPL lurazydonu nie ma ostrzeżenia o uzależnieniu, jakie zawierają charakterystyki benzodiazepin.
Odstawienie lub zmiana leku przeciwpsychotycznego
Charakterystyka zaleca, by przestawienie pacjenta z jednego leku przeciwpsychotycznego na drugi nadzorował lekarz, gdyż profile działania poszczególnych preparatów nie są jednakowe. Przerwanie leczenia wiąże się z większym ryzykiem nawrotu. W badaniu podtrzymującym, w którym pacjenci po ustabilizowaniu objawów kontynuowali lurazydon albo otrzymywali placebo, prawdopodobieństwo nawrotu w 28. tygodniu wynosiło 42,2% przy lurazydonie wobec 51,2% przy placebo.
Po dłuższej przerwie w przyjmowaniu leku sposób wznowienia terapii ustala lekarz.
Nazwy handlowe i zamienniki lurazydonu
Produktem referencyjnym jest Latuda. W obrocie znajdują się także preparaty Alurazen, Asil, Lurasidone +pharma, Lurasidone G.L. Pharma, Lurasidone Teva, Lurobran i POLUR. Zawierają tę samą substancję czynną, a o zamianie preparatu decyduje lekarz lub farmaceuta w ramach obowiązujących przepisów.
E-recepta na lurazydon w ramach kontynuacji terapii
Rozpoznanie schizofrenii i pierwszy dobór leku należą do psychiatry na wizycie. W prorecept można złożyć wniosek wyłącznie o e-receptę na kontynuację leczenia już prowadzonego i udokumentowanego. Wniosek obejmuje formularz z wywiadem, który ocenia lekarz (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno); ewentualne pytania dodatkowe zadaje na czacie.
Lekarz może poprosić o dokumentację, odmówić wystawienia recepty lub zalecić wizytę u psychiatry, na przykład przy pogorszeniu stanu lub potrzebie zmiany leku. Więcej o warunkach opisujemy w artykule o recepcie na kontynuację leczenia.
Grupa leków
Źródła
Jak zdobyć receptę na Lurazydon - krok po kroku
Krok 1
Wchodzisz do formularza wniosku o e-receptę i wskazujesz lek Lurazydon.
Krok 2
Wypełniasz wniosek: dane pacjenta, numer PESEL oraz krótki wywiad medyczny.
Krok 3
Wnosisz opłatę za e-konsultację (250,00 zł) - BLIK-iem lub kartą.
Krok 4
Lekarz z prawem wykonywania zawodu weryfikuje wniosek i podejmuje decyzję.
Krok 5
Lekarz może dopytać cię na czacie. Jeśli wystawi receptę, kod otrzymasz e-mailem.
Potrzebujesz recepty na Lurazydon?
Zamawiam e-receptę · 250,00 zł- Podmiot leczniczy z wpisem do RPWDL
- Każdy wniosek ocenia lekarz z prawem wykonywania zawodu
- Lekarz może dopytać na czacie
- Płacisz BLIK-iem albo kartą, bezpiecznie przez Stripe
Najczęstsze pytania
W jakim schorzeniu stosuje się lurazydon?
Lurazydon ma rejestrację w terapii schizofrenii, zarówno u dorosłych, jak i u młodzieży, która ukończyła 13 lat. Jest to jedyne wskazanie wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego. Lek stosuje się zarówno w okresie zaostrzenia objawów, jak i w leczeniu podtrzymującym, które ma zapobiegać nawrotom. Decyzję o jego włączeniu podejmuje psychiatra po postawieniu rozpoznania.
Kiedy można oczekiwać efektów leczenia lurazydonem?
Poprawa może pojawić się po kilku dniach, ale bywa, że wymaga kilku tygodni regularnego przyjmowania leku. W badaniach klinicznych różnicę wobec placebo stwierdzano od 4. dnia. Lek należy przyjmować z posiłkiem, ponieważ na czczo wchłania się znacznie słabiej. W okresie początkowym pacjent powinien pozostawać pod uważną obserwacją lekarza.
Czy przy lurazydonie istnieje ryzyko uzależnienia?
W Charakterystyce lurazydonu brak ostrzeżenia dotyczącego uzależnienia, a sam lek nie jest wpisany do wykazu substancji psychotropowych. Nie oznacza to jednak, że lek można odstawić w dowolnym momencie. Przerwanie leczenia przeciwpsychotycznego zwiększa ryzyko nawrotu objawów, dlatego każdą zmianę terapii należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym.
Czy w trakcie leczenia lurazydonem można pić alkohol?
ChPL zaleca ostrożność przy łączeniu lurazydonu z alkoholem, ponieważ lek działa na ośrodkowy układ nerwowy. Alkohol może także niekorzystnie wpływać na przebieg samej choroby. Indywidualne zalecenia najlepiej omówić z lekarzem prowadzącym leczenie.
Czy lurazydon powoduje przyrost masy ciała?
Zwiększenie masy ciała jest w ChPL działaniem niepożądanym występującym często. W rocznym badaniu porównawczym masa ciała rosła średnio o 0,73 kg u osób przyjmujących lurazydon i o 1,23 kg u przyjmujących kwetiapinę o przedłużonym uwalnianiu; istotnego wpływu na parametry metaboliczne nie stwierdzono. Mimo to ChPL zaleca systematyczne sprawdzanie masy ciała, a u pacjentów z cukrzycą również stężenia glukozy we krwi.
Jak bezpiecznie zakończyć lub zmienić leczenie lurazydonem?
Wyłącznie pod nadzorem lekarza. ChPL zastrzega, że zamiana leku przeciwpsychotycznego na inny powinna przebiegać pod kontrolą lekarską, ponieważ preparaty różnią się właściwościami. Samodzielne odstawienie zwiększa ryzyko nawrotu schizofrenii. Jeśli działania niepożądane są uciążliwe, warto zgłosić je psychiatrze, który może zmodyfikować terapię.
Czy receptę na lurazydon można uzyskać przez internet?
Tak, ale tylko w ramach kontynuacji leczenia ustalonego wcześniej przez psychiatrę i potwierdzonego dokumentacją. W prorecept wniosek składa się przez formularz z wywiadem, a ocenia go lekarz, który może zadać pytania na czacie. Lekarz może odmówić wystawienia recepty lub skierować do psychiatry, na przykład przy pogorszeniu stanu.
Materiał ma charakter informacyjny i procesowy - opisuje sposób uzyskania e-recepty. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej, informacje o dawkowaniu mają charakter ogólny, a o dawce i sposobie stosowania decyduje lekarz. O wystawieniu recepty zawsze decyduje lekarz na podstawie wywiadu. Leków o silnym potencjale uzależniającym oraz części leków psychiatrycznych nie obejmuje standardowa e-recepta.
Jak powstają artykuły w tym serwisie - przeczytaj wytyczne redakcyjne.