Buspiron w leczeniu lęku: jak działa, kiedy pomaga i na co uważać

Buspiron to lek przeciwlękowy z grupy pochodnych azaspirodekandionu, wydawany na receptę (Rp). ChPL przewiduje go do krótkotrwałej terapii zaburzeń lękowych i do łagodzenia lęku, także u osób, u których współwystępuje depresja. Lek nie przynosi ulgi od razu; poprawę można zauważyć najwcześniej po mniej więcej 7-14 dniach systematycznego stosowania.

Zamawiam e-receptę opłata tylko za e-konsultację, o recepcie decyduje lekarz

Buspiron: czym jest i w jakich zaburzeniach się go stosuje

Buspiron (Buspironi hydrochloridum, kod ATC N05BE01) należy do anksjolityków, ale budową i działaniem różni się od benzodiazepin. Na polskim rynku dostępny jest wyłącznie Spamilan, w postaci tabletek o mocy 5 mg oraz 10 mg.

Zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego (ChPL) buspiron ma zastosowanie w krótkotrwałej terapii zaburzeń lękowych i w redukcji objawów lęku, niezależnie od tego, czy współistnieje depresja. Nie jest natomiast lekiem na depresję: ChPL zaznacza, że nie powinien być stosowany w jej leczeniu w monoterapii, ponieważ może maskować jej objawy. Nie zaleca się go też osobom poniżej 18 lat.

Wśród leków przeciwlękowych buspiron należy do tych, które nie działają na receptory benzodiazepinowe. Rozpoznanie zaburzenia lękowego i decyzję o leczeniu podejmuje psychiatra; o samych zaburzeniach piszemy w artykule o zaburzeniach lękowych.

Jak działa buspiron i po jakim czasie przynosi efekt

Dokładny mechanizm przeciwlękowego działania nie jest całkowicie poznany. Badania na zwierzętach sugerują, że buspiron oddziałuje w mózgu na kilka układów receptorowych: serotoninowy, noradrenalinowy, cholinergiczny oraz dopaminowy. ChPL podkreśla, że w odróżnieniu od benzodiazepin lek nie wywołuje sedacji, nie działa przeciwdrgawkowo i nie rozluźnia mięśni.

Buspiron wymaga regularnego przyjmowania. Pierwszych efektów terapii można oczekiwać dopiero po upływie około tygodnia do dwóch, a pełna korzyść bywa widoczna po około 4 tygodniach. Dlatego ChPL wyraźnie zaznacza, że leku nie należy przyjmować okazjonalnie, w celu złagodzenia niepokoju i napięcia związanego z codziennym życiem. Tabletki należy zażywać codziennie o stałej godzinie i konsekwentnie w ten sam sposób względem jedzenia (stale z posiłkiem lub stale bez posiłku), ponieważ pokarm podnosi biodostępność buspironu.

Skutki uboczne buspironu według Charakterystyki Produktu

Jeśli działania niepożądane występują, to zwykle na początku leczenia i ustępują w trakcie dalszego stosowania lub po zmniejszeniu dawki przez lekarza. Objawy, które w badaniach występowały istotnie częściej niż po placebo, to zawroty i bóle głowy, nerwowość, nudności, pobudzenie oraz wzmożone pocenie się. Zwiększenie masy ciała nie figuruje w wykazie działań niepożądanych.

Według ChPL występują:

  • bardzo często, czyli u 1 na 10 pacjentów lub więcej: senność, ból głowy oraz zawroty głowy, także z odczuciem omdlewania;
  • często, czyli u 1 na 100 do 1 na 10 pacjentów: bezsenność lub inne kłopoty ze snem, nerwowość, złość, splątanie, depresja, trudności z koncentracją; drżenie, parestezje, szum w uszach, niewyraźne widzenie; szybsza akcja serca i ból w klatce piersiowej; nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka lub zaparcie, suchość w jamie ustnej; zimne poty, wysypka, bóle mięśni i kości, uczucie zmęczenia;
  • rzadko: obrzęk naczynioruchowy, wybroczyny, pokrzywka;
  • bardzo rzadko, między innymi: omamy, akatyzja, drgawki, objawy pozapiramidowe, zatrzymanie moczu oraz zespół serotoninowy.

Przeciwwskazania i najważniejsze interakcje

Buspironu nie należy stosować, jeśli występuje padaczka, ciężka niewydolność wątroby albo nerek, nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu lub ostre zatrucie alkoholem czy lekami z grupy nasennych, przeciwbólowych albo przeciwpsychotycznych. Szczególna ostrożność obowiązuje między innymi u pacjentów z miastenią, jaskrą z wąskim kątem przesączania lub uzależnieniem od substancji psychoaktywnych.

Najważniejsze interakcje według ChPL:

  • inhibitory MAO, erytromycyna i itrakonazol: ChPL nie zaleca łączenia ich z buspironem, bo inhibitory MAO mogą podnosić ciśnienie tętnicze, a erytromycyna i itrakonazol wielokrotnie zwiększają stężenie buspironu;
  • diltiazem, werapamil, nefazodon, fluwoksamina i duże ilości soku grejpfrutowego zwiększają stężenie buspironu, a ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina i preparaty z dziurawca mogą je zmniejszać;
  • leki serotoninergiczne, np. SSRI, tramadol, tryptany, buprenorfina, linezolid czy lit, wymagają ostrożności ze względu na zespół serotoninowy;
  • po dodaniu buspironu do warfaryny zgłaszano wydłużenie czasu protrombinowego, a z haloperydolem może rosnąć stężenie haloperydolu.

Buspiron a alkohol, kierowanie pojazdami, ciąża i laktacja

U zdrowych ochotników biorących udział w badaniach lek nie pogłębiał upośledzenia sprawności po alkoholu, jednak informacje o takim połączeniu są niewystarczające. Dlatego ChPL nie pozostawia wątpliwości: w trakcie terapii buspironem alkoholu pić nie należy.

ChPL określa wpływ leku na prowadzenie pojazdów jako umiarkowany, ze względu na senność i zawroty głowy. Dopóki nie będą Państwo pewni, że buspiron nie wpływa niekorzystnie na Państwa sprawność, nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.

Dane o stosowaniu w ciąży są ograniczone. Choć w badaniach na zwierzętach nie stwierdzono działania szkodliwego, ChPL ze względów ostrożności zaleca unikanie tego leku u kobiet w ciąży. Nie wiadomo, czy lek przenika do mleka, dlatego decyzję o karmieniu piersią lub kontynuacji leczenia podejmuje się z lekarzem.

Czy buspiron grozi uzależnieniem i czy to lek psychotropowy

Ani w badaniach z udziałem ludzi, ani w badaniach na zwierzętach buspiron nie wykazał potencjału uzależniającego ani skłonności do nadużywania. Nie znajduje się w wykazie substancji psychotropowych i jest wydawany na zwykłą receptę (Rp). Nie jest też lekiem nasennym, choć senność należy do bardzo częstych działań niepożądanych. Potocznie bywa nazywany psychotropem, bo działa na ośrodkowy układ nerwowy.

Ważna różnica wobec benzodiazepin: buspiron nie wykazuje z nimi tolerancji krzyżowej i nie łagodzi objawów odstawiennych po ich długotrwałym stosowaniu. Według ChPL dotychczas przyjmowane leki uspokajające i nasenne należy przed rozpoczęciem buspironu odstawić stopniowo; plan takiej zmiany ustala lekarz prowadzący.

Zakończenie leczenia lub zmiana leku

ChPL nie opisuje zespołu odstawiennego po buspironie ani schematu jego odstawiania. Wskazanie dotyczy krótkotrwałego leczenia, więc lekarz okresowo ocenia, czy dalsze przyjmowanie leku jest potrzebne. O zakończeniu terapii, zmianie dawki lub przejściu na inny lek decyduje lekarz prowadzący, oceniając ryzyko nawrotu lęku.

Objawy zespołu serotoninowego, czyli zmiany stanu psychicznego, objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego, zaburzenia nerwowo-mięśniowe lub żołądkowo-jelitowe, wymagają pilnego kontaktu z lekarzem, ponieważ ChPL zaleca wtedy przerwanie leczenia buspironem.

Nazwy handlowe buspironu: Spamilan i brak zamienników

Spamilan, w tabletkach 5 mg i 10 mg, to jedyny lek z buspironem dostępny na polskim rynku. Nie ma więc odpowiednika, na który apteka mogłaby zamienić lek. Inne leki stosowane w zaburzeniach lękowych mają odmienny mechanizm, przeciwwskazania i ryzyko uzależnienia, dlatego ich wybór należy do psychiatry.

E-recepta na buspiron przy kontynuacji terapii

Jeśli buspiron przepisał już Państwu psychiatra lub inny lekarz prowadzący, mogą Państwo złożyć w prorecept wniosek o e-receptę na kontynuację. W formularzu opisują Państwo dotychczasowe leczenie, inne przyjmowane leki i samopoczucie, a także dołączają dokumentację, np. kartę informacyjną lub poprzednią receptę. Wniosek ocenia lekarz (lek. Damian Wojno, PWZ 3211301), który pytania uzupełniające zadaje na czacie; szczegóły opisuje strona e-recepty psychiatrycznej.

Recepta bez ponownego badania jest możliwa, gdy kontynuację uzasadnia stan zdrowia odzwierciedlony w dokumentacji (art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty). Lekarz może odmówić, np. przy nasileniu objawów, myślach samobójczych, objawach depresji wymagających innego leczenia lub istotnych interakcjach. Nie rozpoczynamy leczenia buspironem i nie dobieramy dawki.

Bez recepty buspironu legalnie Państwo nie kupią, a tabletki pochodzące z nielegalnych źródeł mogą być podróbkami.

Preparaty zawierające tę substancję

Grupa leków

Źródła

Jak zdobyć receptę na Buspiron - krok po kroku

  1. Krok 1

    Wchodzisz do formularza wniosku o e-receptę i wskazujesz lek Buspiron.

  2. Krok 2

    Wypełniasz wniosek: dane pacjenta, numer PESEL oraz krótki wywiad medyczny.

  3. Krok 3

    Wnosisz opłatę za e-konsultację (250,00 zł) - BLIK-iem lub kartą.

  4. Krok 4

    Lekarz z prawem wykonywania zawodu weryfikuje wniosek i podejmuje decyzję.

  5. Krok 5

    Lekarz może dopytać cię na czacie. Jeśli wystawi receptę, kod otrzymasz e-mailem.

Potrzebujesz recepty na Buspiron?

Zamawiam e-receptę · 250,00 zł

Najczęstsze pytania

Na jakie dolegliwości przepisuje się buspiron?

Zgodnie z ChPL buspiron przepisuje się na krótki czas w zaburzeniach lękowych oraz w celu złagodzenia objawów lęku, także wtedy, gdy towarzyszy im depresja. Nie zastępuje leku przeciwdepresyjnego, bo w monoterapii depresji nie powinien być stosowany, i nie służy do doraźnego uspokojenia. Rozpoznanie i decyzję o leczeniu podejmuje lekarz.

Po jakim czasie buspiron zaczyna działać?

Poprawy można oczekiwać nie wcześniej niż po mniej więcej 7-14 dniach przyjmowania leku każdego dnia, a pełny efekt czasem pojawia się dopiero po około 4 tygodniach. Pojedyncza tabletka nie złagodzi napadu lęku. Jeśli w tym okresie objawy wyraźnie się nasilają, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym, zamiast samodzielnie zwiększać dawkę.

Czy przy buspironie istnieje ryzyko uzależnienia, jak przy benzodiazepinach?

Nie. Badania prowadzone u ludzi i na zwierzętach nie wykazały, by buspiron prowadził do uzależnienia czy nadużywania, a sama substancja nie figuruje na liście substancji psychotropowych. Nie zastąpi jednak benzodiazepiny przy jej odstawianiu, ponieważ nie łagodzi objawów odstawiennych. Zmianę takiego leczenia planuje lekarz.

Czy można łączyć buspiron z alkoholem?

Nie. Zgodnie z ChPL w czasie terapii buspironem alkoholu pić nie należy, bo nie zebrano dość danych, by uznać to połączenie za bezpieczne. Przeciwwskazaniem do stosowania leku jest też ostre zatrucie alkoholem. Warto pamiętać, że sam buspiron często wywołuje senność i zawroty głowy.

Czy buspiron wpływa na masę ciała i może prowadzić do przytycia?

W wykazie działań niepożądanych w ChPL buspironu nie ma zwiększenia masy ciała. Najczęściej zgłaszane są zawroty i bóle głowy, senność, nerwowość oraz nudności, zwykle na początku leczenia. Jeśli w trakcie terapii masa ciała wyraźnie się zmienia, warto zgłosić to lekarzowi, bo przyczyna może leżeć w innym leku albo w samej chorobie.

Jak odstawić buspiron?

ChPL nie opisuje zespołu odstawiennego po buspironie ani schematu odstawiania. Ponieważ wskazanie dotyczy krótkotrwałego leczenia, o zakończeniu terapii i jej tempie decyduje lekarz prowadzący, oceniając ryzyko nawrotu lęku. Samodzielne przerwanie lub zmiana leku bez uzgodnienia z lekarzem utrudnia ocenę, czy leczenie było skuteczne.

Czy e-receptę na buspiron można otrzymać online?

Tak, w ramach kontynuacji leczenia, które już prowadzi lekarz i które potwierdza dokumentacja. W prorecept wniosek składa się przez formularz, ocenia go lekarz, a pytania uzupełniające pojawiają się na czacie. Lekarz może odmówić wystawienia recepty. Pierwszego doboru leku przeciwlękowego ani zmiany leczenia online nie prowadzimy.

Materiał ma charakter informacyjny i procesowy - opisuje sposób uzyskania e-recepty. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej, informacje o dawkowaniu mają charakter ogólny, a o dawce i sposobie stosowania decyduje lekarz. O wystawieniu recepty zawsze decyduje lekarz na podstawie wywiadu. Leków o silnym potencjale uzależniającym oraz części leków psychiatrycznych nie obejmuje standardowa e-recepta.

Jak powstają artykuły w tym serwisie - przeczytaj wytyczne redakcyjne.