POChP - jak zapobiegać zaostrzeniom i kontynuować leczenie wziewne online

Dlaczego zaostrzenia są kluczowe w POChP

Zaostrzenie POChP definiuje się jako ostre nasilenie objawów oddechowych (duszność, kaszel, odkrztuszanie plwociny) wykraczające poza codzienną zmienność i wymagające modyfikacji leczenia. Każde umiarkowane lub ciężkie zaostrzenie wiąże się z przyspieszonym spadkiem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) i pogorszeniem rokowania.

Głównym celem farmakoterapii stabilnej POChP, obok złagodzenia objawów, jest właśnie redukcja ryzyka kolejnych zaostrzeń. Historia zaostrzeń z ostatniego roku jest silnym predyktorem następnych, dlatego pacjenci z co najmniej dwoma zaostrzeniami umiarkowanymi lub jednym wymagającym hospitalizacji stanowią grupę wysokiego ryzyka.

Leki wziewne redukujące ryzyko zaostrzeń

Podstawą przewlekłego leczenia są długodziałające leki rozszerzające oskrzela. Wziewny glikokortykosteroid dokłada się zwykle u pacjentów z nawracającymi zaostrzeniami i podwyższoną liczbą eozynofilów we krwi, zgodnie z oceną specjalisty.

- Długodziałające leki antycholinergiczne (LAMA): tiotropium, umeklidynium, aklidynium, glikopironium

- Długodziałające beta-2-mimetyki (LABA): formoterol, salmeterol, indakaterol, olodaterol

- Preparaty złożone LAMA/LABA: umeklidynium+wilanterol, tiotropium+olodaterol, indakaterol+glikopironium

- Terapia potrójna LAMA/LABA/ICS w jednym inhalatorze (np. flutykazon+umeklidynium+wilanterol, beklometazon+formoterol+glikopironium)

- Roflumilast doustnie w ciężkiej POChP z przewlekłym zapaleniem oskrzeli i częstymi zaostrzeniami

- N-acetylocysteina jako leczenie wspomagające w wybranych przypadkach

Co ocenia lekarz przed kontynuacją

Kontynuacja leczenia wziewnego wymaga wcześniejszego rozpoznania POChP potwierdzonego spirometrią (nieodwracalna obturacja: FEV1/FVC poniżej 0,7 po leku rozszerzającym oskrzela). E-recepta na kontynuację nie zastępuje tej diagnostyki.

Podczas e-konsultacji lekarz weryfikuje dotychczasowy schemat, liczbę zaostrzeń w ostatnim roku, poprawność techniki inhalacji, status palenia oraz choroby współistniejące. Ocenia też, czy objawy nie wskazują na zaostrzenie wymagające pilnej interwencji. Antybiotyk czy doustny glikokortykosteroid nie są wydawane na żądanie - stosuje się je wyłącznie po ocenie klinicznej wskazującej na zaostrzenie o odpowiednim nasileniu.

Kiedy konieczna jest wizyta stacjonarna

Kontynuacja online dotyczy pacjentów w stabilnym stanie. Nasilona duszność spoczynkowa, ból w klatce piersiowej, gorączka, sinica, splątanie, obrzęki kończyn lub odkrztuszanie krwistej plwociny to sytuacje wymagające pilnego kontaktu z lekarzem lub wezwania pomocy, a nie recepty online.

Pierwszorazowa diagnostyka, planowa modyfikacja terapii przy narastających zaostrzeniach oraz okresowa ocena specjalistyczna (pulmonolog) również odbywają się stacjonarnie.

Recepta online - procedura

Pacjent wypełnia formularz medyczny, podaje dotychczas stosowane leki wziewne wraz z dawkowaniem i opisuje przebieg choroby. Lekarz analizuje wywiad i, jeśli nie stwierdza przeciwwskazań ani objawów zaostrzenia, może wystawić e-receptę na kontynuację. Kod e-recepty trafia na podany adres oraz jest dostępny na Internetowym Koncie Pacjenta.

Źródła

Opracowano na podstawie:

- Charakterystyki Produktów Leczniczych (ChPL) preparatów wziewnych stosowanych w POChP - Rejestr Produktów Leczniczych, URPL

- Raport GOLD (Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease) - strategia rozpoznawania i leczenia POChP

- Zalecenia Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc dotyczące rozpoznawania i leczenia POChP