Przewlekła niewydolność serca z obniżoną frakcją wyrzutową - leki i kontynuacja recepty

Mechanizm i cel leczenia

HFrEF definiuje się jako frakcję wyrzutową lewej komory poniżej 40 procent. Celem farmakoterapii jest zahamowanie niekorzystnej przebudowy mięśnia sercowego, zmniejszenie objawów oraz redukcja hospitalizacji i śmiertelności wykazana w badaniach.

Współczesny schemat opiera się na czterech filarach działających uzupełniająco: hamowaniu układu renina-angiotensyna, blokadzie receptorów beta-adrenergicznych, antagonizmie aldosteronu oraz inhibicji SGLT2.

Cztery filary farmakoterapii

Dobór cząsteczek i tempo zwiększania dawek (tzw. titracja do dawek docelowych) prowadzi kardiolog. Kontynuacja e-recepty dotyczy schematu już ustalonego i tolerowanego.

- Inhibitor ARNI (sakubitril z walsartanem) lub inhibitor ACE (np. ramipryl, peryndopryl); alternatywnie sartan przy nietolerancji.

- Beta-bloker o udowodnionym działaniu w HFrEF: bisoprolol, karwedilol lub metoprolol o przedłużonym uwalnianiu.

- Antagonista receptora mineralokortykoidowego (MRA): spironolakton lub eplerenon.

- Inhibitor SGLT2: dapagliflozyna lub empagliflozyna w standardowej dawce raz na dobę.

- Diuretyk pętlowy (furosemid, torasemid) doraźnie do kontroli objawów zastoju - nie wpływa na rokowanie, lecz na komfort.

Przeciwwskazania i monitorowanie

Leki hamujące układ renina-angiotensyna oraz MRA wymagają kontroli stężenia potasu i kreatyniny - hiperkaliemia i pogorszenie funkcji nerek są istotnymi ograniczeniami. ARNI i inhibitora ACE nie łączy się ze sobą, a między nimi zachowuje się odstęp czasowy ze względu na ryzyko obrzęku naczynioruchowego.

Beta-blokery nie są wskazane w zaostrzeniu z ciężkim zastojem ani przy istotnej bradykardii i zaawansowanych blokach przewodzenia. Każda modyfikacja dawek u pacjenta niestabilnego należy do opieki stacjonarnej.

Działania niepożądane - przegląd

Większość działań niepożądanych ujawnia się na etapie zwiększania dawek i często ustępuje po dostosowaniu schematu. Poniżej najistotniejsze z nich.

- Hipotonia i zawroty głowy, zwłaszcza na początku titracji.

- Hiperkaliemia (ARNI/ACEI, MRA) - konieczna kontrola elektrolitów.

- Bradykardia i zmęczenie (beta-blokery).

- Ginekomastia i bolesność piersi (częściej spironolakton niż eplerenon).

- Zakażenia narządów moczowo-płciowych (flozyny).

Kontynuacja e-recepty online - procedura

E-konsultacja obejmuje wyłącznie kontynuację wcześniej rozpoznanej HFrEF i schematu prowadzonego przez kardiologa. Lekarz sprawdza aktualne dawki, tolerancję leczenia, ostatnie wyniki (elektrolity, kreatynina) oraz obecność objawów zaostrzenia.

Nasilenie duszności, przyrost masy ciała, obrzęki lub omdlenia to sygnały wymagające pilnej oceny stacjonarnej, a nie zdalnej kontynuacji. Lekarz może odmówić wystawienia e-recepty, gdy stan pacjenta jest niestabilny lub dokumentacja niepełna.