Citabax w leczeniu depresji i lęku napadowego: citalopram okiem lekarza, z danymi z ChPL

Citabax - czym jest ten preparat i jak działa citalopram

Podmiotem odpowiedzialnym za Citabax jest Ranbaxy (Poland) Sp. z o.o.; lek ma kod ATC N06AB04 i należy do leków przeciwdepresyjnych. Citalopram silnie i bardzo wybiórczo hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, a na wychwyt noradrenaliny, dopaminy i GABA wpływa minimalnie albo wcale.

Punkt 5.1 ChPL podaje, że citalopram nie ma powinowactwa lub ma bardzo niewielkie powinowactwo m.in. do receptorów benzodiazepinowych, opioidowych, histaminowych H1 i muskarynowych. Nie zaburza funkcji poznawczych ani sprawności psychoruchowej i nie działa uspokajająco albo robi to w minimalnym stopniu. Okres półtrwania wynosi około 1,5 doby, a stałe stężenie we krwi ustala się po 1-2 tygodniach regularnego przyjmowania.

Escitalopram, obecny m.in. w leku Depralin, jest aktywnym enancjomerem citalopramu. To jednak osobna substancja z własną charakterystyką, a nie tańsza lub droższa wersja Citabaxu. Ogólny opis substancji i innych preparatów znajdziesz na stronie citalopram: informacje o substancji.

Citabax na co: dwa zarejestrowane wskazania

Charakterystyka wymienia leczenie zaburzeń depresyjnych oraz zespołu lęku napadowego, który może przebiegać z agorafobią albo bez niej. Innych wskazań ChPL tego produktu nie zawiera; preparaty citalopramu innych wytwórców mogą mieć własne zapisy, dlatego przy zamianie warto zajrzeć do ich ulotek.

Diagnozę i decyzję o rozpoczęciu terapii podejmuje psychiatra lub lekarz prowadzący w trakcie wizyty. Citabaxu nie należy stosować u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat: w badaniach klinicznych w tej grupie po lekach przeciwdepresyjnych częściej niż po placebo obserwowano zachowania samobójcze oraz wrogość, w tym agresję i złość.

U osób z depresją w przebiegu psychozy citalopram może nasilić objawy psychotyczne, a u pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową może wywołać fazę maniakalną. W razie manii lek się odstawia, o czym decyduje lekarz.

Citabax 10, Citabax 20 i Citabax 40: tabletki w obrocie

W aptekach dostępne są trzy moce tabletek powlekanych: Citabax 10 zawiera 10 mg, Citabax 20 zawiera 20 mg, a Citabax 40 zawiera 40 mg citalopramu. Opakowania mieszczą 14, 28 albo 56 tabletek. Tabletki zawierają laktozę jednowodną, więc nie powinny ich przyjmować osoby z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

Wybór mocy i ewentualne zmiany dawki należą do lekarza. ChPL przewiduje mniejsze dawki m.in. u osób po 65. roku życia, przy zaburzeniach czynności wątroby i u pacjentów wolno metabolizujących leki przez izoenzym CYP2C19, a przy ciężkiej niewydolności nerek podawania citalopramu nie zaleca. Tabletkę można przyjmować o dowolnej porze dnia, z posiłkiem lub bez, popijając dużą ilością płynu.

Terapii nie przerywa się z dnia na dzień. Charakterystyka zaleca stopniowe odstawianie, a jego plan i tempo ustala lekarz prowadzący.

Po jakim czasie Citabax zaczyna działać

W depresji efekt leczenia ujawnia się zazwyczaj po 2-4 tygodniach. Ponieważ choroba ma skłonność do nawrotów, ChPL zaleca prowadzenie terapii przez odpowiednio długi czas, zwykle sześć miesięcy lub dłużej.

W zespole lęku napadowego na maksymalną skuteczność czeka się około 3 miesięcy. Na samym początku część pacjentów odczuwa paradoksalne nasilenie lęku; według Charakterystyki objawy te zwykle cofają się samoistnie po 14 dniach leczenia.

Brak szybkiej ulgi w pierwszych dniach nie oznacza więc, że lek nie działa. Każde pogorszenie samopoczucia, a zwłaszcza pojawienie się myśli rezygnacyjnych, należy natomiast od razu zgłosić lekarzowi prowadzącemu.

Citabax: skutki uboczne według punktu 4.8 ChPL

Działania niepożądane citalopramu są na ogół łagodne i przemijające. Najczęściej dają o sobie znać w pierwszych dwóch tygodniach, a potem wyraźnie słabną wraz z poprawą nastroju. Nasilone pocenie, suchość w ustach, bezsenność, senność, biegunka, nudności i zmęczenie zależą od wielkości dawki.

Ostrzeżenie z punktu 4.4: na początku leczenia i po każdej zmianie dawki może pojawić się przejściowe nasilenie lęku i myśli samobójczych, częściej u pacjentów poniżej 25 lat. Bliscy powinni wiedzieć, na jakie zmiany w zachowaniu zwracać uwagę. Gdy grozi bezpośrednie niebezpieczeństwo, należy dzwonić pod numer 112.

Natychmiastowego odstawienia leku i pomocy medycznej wymaga zespół serotoninowy: wysoka gorączka, sztywność mięśni, drżenia i skurcze kloniczne, gwałtowne wahania tętna i ciśnienia, splątanie lub silne pobudzenie. Kołatanie serca, omdlenie lub drgawki to także powód do pilnego kontaktu z lekarzem.

Przeciwwskazania, interakcje oraz ciąża

Lekiem wydłużającym QT jest również hydroksyzyna; jej charakterystyka wymienia citalopram wśród substancji, z którymi połączenie jest przeciwwskazane. ChPL Citabaxu stanowczo stwierdza też, że leku nie należy stosować razem z tryptanami, opioidami, w tym tramadolem, ani z tryptofanem, a także z preparatami zawierającymi ziele dziurawca.

Ostrożność obowiązuje przy łączeniu z litem, lekami przeciwzakrzepowymi, kwasem acetylosalicylowym i NLPZ (większe ryzyko krwawień), omeprazolem, cymetydyną, metoprololem i klozapiną, a także z lekami obniżającymi stężenie potasu lub magnezu. Ze względu na długą listę interakcji w naszym formularzu pytamy o wszystkie przyjmowane leki i suplementy.

W ciąży Citabax nie powinien być stosowany, chyba że jest to bezwzględnie konieczne i po dokładnym rozważeniu ryzyka. Przy przyjmowaniu SSRI pod koniec ciąży ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka oszacowano na około 5 przypadków na 1000 ciąż wobec 1-2 na 1000 w populacji ogólnej. Citalopram w niewielkich ilościach przenika do mleka, dlatego o karmieniu piersią decyduje się po starannym rozważeniu korzyści i ryzyka.

• uczulenie na citalopram lub składnik tabletki;
• leczenie inhibitorami MAO, a także okres 14 dni od odstawienia nieodwracalnych inhibitorów MAO; po moklobemidzie i selegilinie lek można włączyć najwcześniej następnego dnia, a po zakończeniu Citabaxu na inhibitor MAO trzeba odczekać co najmniej tydzień;
• linezolid, chyba że możliwa jest ścisła obserwacja kliniczna z kontrolą ciśnienia tętniczego;
• stwierdzone wydłużenie odstępu QT, wrodzony zespół długiego QT oraz jednoczesne przyjmowanie leków wydłużających QT, w tym pimozydu, leków przeciwarytmicznych klasy IA i III, części neuroleptyków i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych.

Alkohol, prowadzenie samochodu i praca przy maszynach

W badaniach nie wykazano interakcji farmakokinetycznych ani farmakodynamicznych citalopramu z alkoholem. Mimo to Charakterystyka jednoznacznie zaleca unikanie picia alkoholu w czasie stosowania leków z grupy SSRI.

Według ChPL citalopram wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn w niewielkim lub umiarkowanym stopniu. U osób przyjmujących leki psychotropowe mogą wystąpić zaburzenia uwagi i koncentracji, wynikające z samej choroby, z leku albo z obu tych czynników. Przed jazdą warto więc ocenić swoją czujność, szczególnie w pierwszych tygodniach, gdy senność i zawroty głowy zdarzają się najczęściej.

Czy Citabax jest psychotropem i czy może uzależnić

Z perspektywy farmakologii citalopram jest lekiem psychotropowym, bo zmienia działanie ośrodkowego układu nerwowego. Formalnie nie należy jednak do substancji psychotropowych: nie ma go w wykazie z rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych. Z tego powodu Citabax przepisuje się na zwykłą receptę Rp.

Charakterystyka odnotowuje, że długotrwałe leczenie citalopramem nie wywołuje tolerancji na hamowanie wychwytu serotoniny, a lek nie oddziałuje na receptory benzodiazepinowe ani opioidowe. Odstawienie, szczególnie nagłe, często daje jednak przykre objawy: zawroty głowy, parestezje, kłopoty ze snem i intensywne sny, lęk lub pobudzenie, nudności, pocenie, drażliwość, chwiejność emocjonalną. W badaniu klinicznym zdarzenia niepożądane po przerwaniu aktywnego leczenia wystąpiły u 40% osób wobec 20% osób, które nadal przyjmowały citalopram.

Objawy te zwykle wygasają w ciągu 2 tygodni, choć u niektórych utrzymują się 2-3 miesiące lub dłużej. Zespół odstawienny nie jest równoznaczny z uzależnieniem, ale pokazuje, dlaczego o końcu terapii powinien zdecydować lekarz.

Citabax zamienniki: inne leki z citalopramem i odpłatność

Citalopram występuje w Polsce także pod nazwami Aurex, Cipramil, Cital, Citaxin, Citronil, Oropram i Pram oraz jako preparaty z nazwą substancji w nazwie handlowej. Za odpowiednik Citabaxu uchodzi produkt z tą samą substancją w tej samej mocy i postaci; wskazania i dostępne moce warto jednak sprawdzić w ulotce konkretnego preparatu.

Escitalopram nie jest zamiennikiem citalopramu w aptecznym sensie. Zmiana jednej substancji na drugą to modyfikacja leczenia, którą może przeprowadzić wyłącznie lekarz.

Ile zapłacisz za Citabax, zależy od apteki, wielkości opakowania i prawa do refundacji. Aktualne limity i odpłatność podaje obwieszczenie Ministra Zdrowia z wykazem leków refundowanych; farmaceuta poinformuje też o ewentualnym tańszym odpowiedniku.

Recepta na Citabax: jak przedłużyć leczenie przez prorecept.pl

Citabaxu nie da się legalnie kupić bez recepty. Oferty spoza aptek to ryzyko podróbek o niewiadomym składzie i dawce.

Rozpoznanie i wybór leku są domeną psychiatry podczas wizyty. Nasz gabinet zajmuje się wyłącznie kontynuacją leczenia, które zostało już rozpoczęte i jest udokumentowane. Wypełniasz formularz medyczny i przesyłasz dokumentację, wniosek ocenia lekarz (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301), a jeżeli potrzebne są dodatkowe informacje, pytamy o nie na czacie. Nie oferujemy konsultacji wideo ani telefonicznych.

Taką ścieżkę umożliwia art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, według którego receptę niezbędną do kontynuacji leczenia wolno wystawić bez badania, gdy uzasadnia to stan zdrowia pacjenta opisany w dokumentacji. Lekarz może jednak odmówić, np. przy braku dokumentów, przeciwwskazaniu albo objawach pogorszenia. Jeżeli lekarz odmówi, opłata nie podlega zwrotowi, bo dotyczy oceny wniosku. Więcej o procedurze: przedłużenie recepty na leki psychiatryczne.

Citalopram nie jest substancją psychotropową w rozumieniu prawa, dlatego e-receptę na Citabax można zrealizować w terminie nie dłuższym niż 365 dni. Ustawa przewiduje odrębne, krótsze terminy dla antybiotyków (7 dni) oraz środków odurzających i substancji psychotropowych (30 dni).

Substancja czynna

• Citalopram

Źródła

• Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax (URPL)
• Ulotka dla pacjenta Citabax (URPL)
• Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37)
• Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2026 poz. 612)
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)