Inhibitor ACE a sartan - czym różnią się te leki?

Wspólny mechanizm, dwa różne punkty uchwytu

Obie grupy leków działają na oś renina-angiotensyna-aldosteron, która reguluje ciśnienie tętnicze i gospodarkę wodno-sodową. Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE) blokują enzym przekształcający angiotensynę I w angiotensynę II - substancję silnie kurczącą naczynia. Sartany, czyli antagoniści receptora angiotensyny II (ARB), nie hamują enzymu, lecz blokują receptor, na który angiotensyna II działa.

Efekt kliniczny w zakresie obniżenia ciśnienia jest w obu grupach zbliżony. Różnica leży w mechanizmie ubocznym: inhibitory ACE wpływają dodatkowo na metabolizm bradykininy, co u części pacjentów odpowiada za charakterystyczne działania niepożądane. Sartany tego wpływu nie mają.

- Inhibitory ACE (przykłady): ramipril, peryndopryl, enalapril, lizynopryl

- Sartany (przykłady): losartan, walsartan, telmisartan, kandesartan

Kaszel i obrzęk naczynioruchowy - najczęstsza przyczyna zmiany

Suchy, męczący kaszel to najczęstsze działanie niepożądane inhibitorów ACE. Jest związany z gromadzeniem bradykininy i nie zależy od dawki. U pacjenta, u którego kaszel jest uciążliwy, lekarz często rozważa zamianę na sartan, który tego mechanizmu nie uruchamia.

Rzadszym, ale poważniejszym powodem odstawienia inhibitora ACE jest obrzęk naczynioruchowy. Po epizodzie takiego obrzęku ponowne włączenie leku z tej grupy jest zwykle przeciwwskazane, a sartan bywa rozważany z ostrożnością. To decyzja indywidualna, którą podejmuje lekarz na podstawie pełnego obrazu klinicznego.

Wskazania, w których obie grupy się nakładają

Zarówno inhibitory ACE, jak i sartany stosuje się w nadciśnieniu tętniczym, niewydolności serca oraz w ochronie nerek u pacjentów z cukrzycą i białkomoczem. W wielu sytuacjach wytyczne traktują je jako opcje wymienne, dobierane do tolerancji i chorób współistniejących.

Nie łączy się ich ze sobą - jednoczesne stosowanie inhibitora ACE i sartanu zwiększa ryzyko hiperkaliemii i pogorszenia funkcji nerek bez dodatkowej korzyści. Wybór jednej z grup to punkt wyjścia, a nie ich zestawienie.

Czego wymaga kontrola i bezpieczeństwo

Obie grupy wymagają okresowej kontroli stężenia potasu i kreatyniny, ponieważ mogą podnosić potas i wpływać na przesączanie kłębuszkowe. Są przeciwwskazane w ciąży. Ostrożności wymaga stosowanie u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych oraz przy odwodnieniu.

Leki te są dostępne wyłącznie na receptę (Rp). Dobór grupy, konkretnej cząsteczki i dawki należy do lekarza, który uwzględnia ciśnienie, wyniki badań, inne przyjmowane leki i choroby towarzyszące.

Kontynuacja leczenia a wizyta stacjonarna

Pacjent, który ma ustalone i stabilne leczenie, może omówić z lekarzem kontynuację terapii w ramach e-konsultacji. Lekarz ocenia dotychczasowy przebieg, aktualne pomiary ciśnienia i wyniki badań, a następnie decyduje, czy może wystawić e-receptę na kontynuację, jeśli nie ma przeciwwskazań.

Wizyta stacjonarna jest wskazana przy pierwszym rozpoznaniu nadciśnienia, przy objawach obrzęku naczynioruchowego, znacznym wzroście potasu lub kreatyniny, a także gdy ciśnienie pozostaje niekontrolowane mimo leczenia.

Źródła

Poniższe pozycje stanowią ogólne odniesienie merytoryczne dla treści porównawczej.

- Charakterystyki Produktów Leczniczych (ChPL) dla ramiprilu, peryndoprylu, losartanu i walsartanu - Rejestr Produktów Leczniczych (URPL)

- Wytyczne postępowania w nadciśnieniu tętniczym Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego