Dna moczanowa - leczenie i kontynuacja allopurinolu

Dlaczego allopurinol to leczenie długoterminowe

Dna moczanowa wynika z odkładania kryształów moczanu sodu w stawach i tkankach przy przewlekle podwyższonym stężeniu kwasu moczowego. Napad daje ostry, bardzo bolesny stan zapalny, najczęściej stawu podstawy palucha, ale samo leczenie napadu nie usuwa przyczyny.

Allopurinol hamuje oksydazę ksantynową, enzym odpowiedzialny za powstawanie kwasu moczowego. Obniża jego stężenie we krwi i stopniowo rozpuszcza złogi. Terapia ma sens tylko jako leczenie stałe, przyjmowane codziennie przez lata, zwykle bezterminowo. Przerwanie prowadzi do ponownego wzrostu kwasu moczowego i nawrotów.

Cel leczenia i dobór dawki

Skuteczność ocenia się nie po samopoczuciu, lecz po stężeniu kwasu moczowego w surowicy. Celem terapeutycznym jest wartość poniżej 6 mg/dl (około 360 umol/l), a przy obecności guzków dnawych (tophi) często poniżej 5 mg/dl. Utrzymanie tego poziomu rozpuszcza złogi i redukuje napady.

Leczenie zaczyna się od małej dawki, zwykle 100 mg na dobę (mniej przy upośledzonej funkcji nerek), i zwiększa stopniowo co kilka tygodni pod kontrolą stężenia kwasu moczowego. Kontynuacja dotyczy pacjenta, u którego dawka jest już dobrana, a cel osiągnięty lub stabilnie utrzymywany.

Bezpieczeństwo i sytuacje szczególne

Allopurinolu nie rozpoczyna się w trakcie ostrego napadu dny, bo gwałtowna zmiana stężenia kwasu moczowego może go nasilić. Jeśli napad wystąpi u pacjenta już leczonego, leku zwykle się nie odstawia. Przy rozpoczynaniu terapii przez pierwsze tygodnie do miesięcy stosuje się osłonowo lek przeciwzapalny lub kolchicynę zgodnie z zaleceniem lekarza.

Rzadkim, ale groźnym powikłaniem są ciężkie reakcje skórne (zespół nadwrażliwości na allopurinol, w tym SCAR). Ryzyko jest wyższe u nosicieli allelu HLA-B*5801, częstszego w niektórych populacjach azjatyckich, oraz przy niewydolności nerek. Każdą narastającą wysypkę, gorączkę czy zmiany śluzówkowe należy zgłosić i przerwać lek. Podczas leczenia monitoruje się kwas moczowy, funkcję nerek i wątroby.

Kiedy potrzebna jest wizyta lub badania

E-konsultacja obejmuje kontynuację ustabilizowanej terapii. Nowe rozpoznanie i objawy alarmowe wymagają oceny bezpośredniej i badań laboratoryjnych.

W poniższych sytuacjach zamiast samej recepty potrzebne są aktualne wyniki, a niekiedy konsultacja reumatologiczna.

– Pierwsze podejrzenie lub rozpoznanie dny, pierwsza recepta na allopurinol

– Trwający ostry napad, jeśli leczenie ma dopiero się rozpocząć

– Wysypka, gorączka lub złe samopoczucie po rozpoczęciu leku

– Pogorszenie funkcji nerek lub istotna choroba wątroby

– Brak kontroli kwasu moczowego mimo leczenia

Styl życia jako część terapii

Farmakoterapia działa najlepiej wsparta modyfikacją diety i nawyków. Ograniczenie alkoholu, zwłaszcza piwa i alkoholi wysokoprocentowych, redukcja czerwonego mięsa, podrobów i owoców morza oraz napojów słodzonych fruktozą obniża obciążenie moczanem. Odpowiednie nawodnienie i redukcja nadmiernej masy ciała również pomagają.

Te działania nie zastępują allopurinolu przy utrwalonej dnie z podwyższonym kwasem moczowym, ale zwiększają skuteczność leczenia i zmniejszają liczbę napadów.

Jak uzyskać kontynuację e-recepty

Podajesz przyjmowany preparat, dawkę i, jeśli masz, ostatni wynik kwasu moczowego oraz oceny nerek. Lekarz analizuje dane i przy braku przeciwwskazań wystawia e-receptę na kontynuację. Kod trafia na e-mail, lek realizujesz w aptece.

Konsultacje prowadzi lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301), operatorem serwisu jest MEDINOW Sp. z o.o. E-recepta nie zwalnia z okresowej kontroli stężenia kwasu moczowego i funkcji nerek.